Γιατρέ έχουν όλοι οι ανθρωποι φρονιμήτες;

Αγαπητοί αναγνώστες καλημέρα! Η σημερινή δεύτερη ανάρτηση μετά το καλοκαίρι ασχολείται με μια αρκετά κοινή ερώτηση των ασθενών :

"Εμένα γιατρέ οι φρονιμήτες μου δεν έχουν βγει ακόμα. Γίνεται να μην έχω φρονιμήτες;"

Πάμε να δούμε την απάντηση στην ερώτηση αυτή.

Φρoνιμήτης λοιπόν ή τρίτος γομφίος ή σοφρωνιστήρας. Συνήθως ανατέλει στο στόμα μεταξύ 17-21ου έτους της ηλικίας και θεωρείται υπεύθυνος για πολλά δεινά πχ στράβωμα των δοντιών, άσχετα αν σύγχρονες έρευνες αμφισβητούν αυτήν την επισήμανση.

Ο φρονιμήτης, σαν γομφίος που είναι, δηλαδή τραπεζίτης, χρησιμεύει στη λειοτρίβηση της τροφής. Παλαιότερα (και εννοώ πολύ παλαιότερα προ homo sapiens), όταν η γνάθος ήταν πιο μακριά είχε ενεργό ρόλο σε αυτή τη διαδικασία.

Σιαγώνα homo neadertalensis σε σχεση με σιαγώνα σύγχρονου ανθώπου (homo sapiens)

Πλέον με τη μείωση της γνάθου, δε συμμετέχει πολύ ενεργά στη διαδικασία της μάσησης και της λειοτρίβησης της τροφής.

 Επίσης η θέση του , καθιστά πολύ δύσκολη της τήρηση καλής στοματικής υγιεινής, οπότε αυξάνονται οι πιθανότητες να εμφανίσει κάποια τερηδόνα. Με το θέμα αυτό έχουμε ασχοληθεί σε παλαιότερη ανάρτηση (πατήστε εδώ για την ανάρτηση για τον τρίτο γομφίο ή φρονιμήτη).

Ο φρονιμήτης αποτελεί εξελικτικό κατάλοιπο, δηλαδή κάποτε χρησίμευε ενώ τώρα δε χρησιμεύει και πολύ. Άλλο χαρακτηριστικό εξελικτικό κατάλοιπο είναι η σκωληκοειδής απόφυση.

Σαν λοιπόν εξελικτικό κατάλοιπο, και κάτι όχι τόσο χρήσιμο, η εξέλιξη ωθει στη μη εμφάνιση του στα στόματα των σύγχρονων ανθρώπων. Έτσι λοιπόν έχουν παρατηρηθεί ασθενείς οι οποίοι δεν έχουν ένα ή περισσότερους φρονιμήτες στο στόμα, χωρίς φυσικά να έχουν προχωρήσει σε εξαγωγή τους.

Άρα η μη ύπαρξη φρονιμητών δεν είναι κάτι σπάνιο

Όταν όμως δε βλέπουμε φρονιμήτες μέσα στο στόμα ενώ θα το περιμέναμε, χωρίς να έχει προχωρήσει ο ασθενής σε εξαγωγές τους, καλό είναι να λέμε στον ασθενή να βγάλει μια πανοραμική ακτινογραφία. Με την πανοραμική ακτινογραφία έχουμε ασχοληθεί σε παλαιότερη ανάρτηση (πατήστε εδώ για την ανάρτηση)

Η πανοραμική θα μας δείξει αν υπάρχουν φρονιμήτες έγκλειστοι (δηλαδή μέσα στο κόκαλο της γνάθου χωρίς να έχουν ανατείλει ακόμα στο στόμα) και σε τι γωνίωση βγαίνουν και αν είναι πιθανό να δημιουργήσουν πρόβλημα στο μέλλον.

Στην παραπάνω πανοραμική ο κάτω φρονιμήτης είναι ημιέγκλειστος, δηλαδή έχει ανατείλει ο μισός στο στόμα, ενώ ο άνω δεξιά και ο ανω αριστερα είναι σε λάθος γωνία και προκαλούν πρόβλημα στο δεύτερο γομφίο. Αρα πρέπει να εξαχθούν σύντομα.

Αντιθετα μια πανοραμική που φαίνεται μονο ο ενας φρονιμήτης είναι η ακόλουθη :

Ο ασθενής αυτός έχει μόνο εναν φρονιμήτη στο στόμα! Είναι εξελιγμένο μοντέλο!

Κλείνοντας λοιπόν, δεν έχουν όλοι οι άνθρωποι φρονιμήτες, αλλά προτού βιαστούμε να βγάλουμε αυτό το συμπέρασμα θα πρέπει να μελετήσουμε την ακτινογραφία και να πάρουμε ενα αναμνηστικό ατομικό ιστορικό.

Ελπίζω να σας ενημέρωσα! Και μην ξεχνάτε να χαμογελάτε!

ΥΓ Μην ξεχνάτε να κάνετε like στην σελίδα του ιατρείου στο facebook 

(πατήστε εδώ για το σύνδεσμο)

Θέλω να βγάλω το φρονιμήτη μου..

  Θέμα της σημερινής ανάρτησης αποτελεί η αντιμετώπιση των προβλημάτων πόνου που προέρχονται από την περιοχή του τρίτου γομφίου ή φρονιμήτη.Πριν ξεκινήσουμε όμως ας δούμε λίγα στοιχεία για τον..κατηγορούμενο!!
  Τρίτος γομφίος ή ή σωφρωνιστήρας ή φρονιμήτης!
                          
                               
 Βγαίνει στο στόμα μεταξύ του 17-21 έτους της ηλικίας των ατόμων.Είναι το τελευταίο δόντι που βγαίνει στο στόμα και αποτελεί εξελικτικό κατάλοιπο.Δηλαδή,επειδή κάποτε ήταν χρήσιμο για το μάσημα της τροφής,αλλά όχι πλέον,οι επόμενες γενιές μπορεί και να μην βγάζουν φρονιμήτες.
  Η θέση του είναι αρκετά πίσω,οπότε όχι μόνο δεν συντελεί στο μάσημα της τροφής,αλλά μπορεί να δημιουργήσει και προβλήματα πχ τερηδόνα από την αδυναμία να καθαρίσουμε καλά με την οδοντόβουρτσα.Επίσης όταν βγαίνει,νομίζουμε ότι στραβώνει τα υπόλοιπα δόντια και χαλάει το αποτέλεσμα μιας πχ ορθοδοντικής θεραπείας.Η αλήθεια σε αυτό είναι κάπου στη μέση.Τι εννοώ με αυτό;Όταν βγαίνει ο φρονιμήτης στο στόμα ασκεί πίεση.Φυσιολογικά όμως τα δόντια κινούνται καθ'όλη τη διάρκεια της ζωής του ατόμου.Απλά αν  δεν υπάρχει κάποιο πρόβλημα με τα δόντια και είναι ίσια,οποτε οι δυνάμεις αντιρροπούνται,δεν χαλάνε οι θέσεις των δοντιών.Αν ομως υπάρχει πρόβλημα τότε με την ανατολή του φρονιμήτη,τα πράγματα χειροτερεύουν.

     "Και τότε τι κάνουμε γιατρέ;Τον βγάζουμε το φρονιμήτη και ας μην έχει κάποιο πρόβλημα;Δεν είναι κρίμα,υγιές δόντι;"

                          

 Είμαι της άποψης ότι όταν ο φρονιμήτης δε δημιουργεί κάποιο πρόβλημα,δεν τον βγάζουμε.Στην επόμενη εικόνα(Εικ 1) βλέπετε μια πανοραμική ακτινογραφία ενός στόματος,στο οποίο οι τρείς στους τέσσερις φρονιμήτες έχουν βγει στο στόμα και ο τέταρτος πάει να βγει.Δεν φαίνεται να έχουν προβλήματα,και η μόνη ενόχληση που μπορεί να νιώθει ο ασθενής είναι πίεση και πόνο από το γεγονός ότι βγαίνει ο φρονιμήτης.Μπορεί μέχρι να βγει το δόντι να νιώσει και μια σχετική δυσκολία στο να ανοίξει το στόμα του.Επίσης μπορεί να ανεβάσει και δέκατα,ορισμένες φορές,αλλά αλλά μέχρι εκεί.

                           
                                                        Εικόνα 1
Αντίθετα στην παρακάτω εικόνα(Εικ 2) πρέπει να γίνει χειρουργική εξαγωγή φρονιμητών, γιατί δεν έχουν χώρο και βγαίνουν με τέτοιο προσανατολισμό που προκαλούν βλάβη στα διπλανά δόντια.


                        
                                                          Εικόνα 2

  Άλλοι γιατροί έχουν την άποψη ότι αν βγάλουμε ένα φρονιμήτη,πρέπει να βγάλουμε και τον αντίθετό του,γιατί με την έλλειψη του ανταγωνιστή,ο φρονιμήτης που μένει θα δημιουργήσει πρόβλημα.Άποψή μου είναι ότι δεν βγάζω υγιή δόντια.Ενημερώνω τον ασθενή ότι ο κίνδυνος αυτός είναι υπαρκτός,αλλά για το μέλλον.Αν θέλει να κάνει την εξαγωγή την ίδια στιγμή,την κάνουμε,που είναι και πιο εύκολο για το γιατρό ,αλλά και πιο εύκολο για τον ασθενή μια και η περίοδος επούλωσης θα είναι κοινή για το πάνω και το κάτω δόντι.Αλλιώς μπορούμε να περιμένουμε και μέχρι να δείξει ότι πάει να δημιουργήσει πρόβλημα και τότε το βγάζουμε.Δε χάθηκε ο κόσμος.Στη οδοντιατρική δεν υπάρχουν τόσα πολλά αδιέξοδα!!
  Επίσης αν οι φρονιμήτες εμφανίσουν τερηδόνα,η οποία αντιμετωπίζεται με ένα απλό σφράγισμα,τότε,και αυτό είναι προσωπική μου άποψη, κάνουμε το σφράγισμα.Βλέπετε στην παρακάτω εικόνα ένα δόντι,αφού έχει καθαριστεί η τερηδόνα.Η κοιλότητα που έχει δημιουργηθεί είναι μικρή.Γιατί λοιπόν να μην κάνουμε το σφράγισμα και να βγάλουμε το δόντι; Επειδή είναι φρονιμήτης;Ε..και;

 
Αν δούμε όμως ότι το σφράγισμα είναι βαθύ και μπορεί να βρούμε το νεύρο του δοντιού,τότε κάνουμε την εξαγωγή.
 

Ενδοδοντική θεραπεία(απονεύρωση) σε φρονιμήτες δεν ενδείκνυται γιατί έχουν άτυπη μορφολογία και δεν είναι και τόσο χρήσιμα δόντια για να παλέψουμε να τα σώσουμε.Ενδείκνυται μόνο στις περιπτώσεις όταν έχουν χαθεί όλοι οι άλλοι τραπεζίτες,οπότε θέλουμε να στηρίξουμε μια ακίνητη αποκατάσταση(γέφυρα).

Update :

Aν θέλετε κάνετε like στην σελίδα του ιατρείου στο facebook (πατήστε εδώ για το σύνδεσμο)




Αυτά είχα να πω για τους φρονιμήτες.Μην ξεχνάτε να βουρτσίζετε!!