12 Σεπτεμβρίου-Ευρωπαϊκή Ημέρα Στοματικής Υγείας

Αγαπητοι αναγνώστες καλημέρα σας. Σήμερα θα μιλήσουμε για ένα θέμα που θα πρέπει να απασχολήσει όλους μας. Και εννοώ για την διάγνωση του καρκίνου της στοματικής κοιλότητας.

 

 

 Η 12η  Σεπτεμβρίου έχει ανακυρηχθεί από την Ευρώπη ως Ευρωπαϊκή Ημέρα Στοματικής Υγείας.

Παραθέτω το δελτίο τύπου της Ελληνικής Οδοντιατρικής Ομοσπονδίας (ΕΟΟ) σχετικά με τον καρκίνο της στοματικής κοιλότητας και το πόσο σημαντική είναι η έγκαιρη διάγνωση του.

"ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ
ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΗΜΕΡΑ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ
12 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2015
«ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΣΤΟΜΑΤΟΣ»

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Ο καρκίνος του στόματος εξακολουθεί να αποτελεί μια ιδιαιτέρως θανατηφόρα και πολύ επιθετική νόσο και είναι ένας από τους πλέον παραμορφωτικούς καρκίνους. Περιλαμβάνει καρκίνους των χειλέων, της γλώσσας και της στοματικής κοιλότητας.

Η έγκαιρη διάγνωση της νόσου μπορεί να αυξήσει τις πιθανότητες επιβίωσης έως και 90%.

Ο καρκίνος του στόματος μπορεί να εμφανιστεί σε οποιοδήποτε στάδιο της ζωής, ανεξαρτήτως ηλικίας˙ ωστόσο, οι πιθανότητες εμφάνισής του αυξάνονται καθώς ο άνθρωπος μεγαλώνει.
Οποιεσδήποτε αλλαγές ή ανωμαλίες στο στόμα (χείλη, γλώσσα και μάγουλα) θα πρέπει να εξετάζονται από τον οδοντίατρο. Κατά κανόνα, αλλοιώσεις που επιμένουν επί 2 εβδομάδες θα πρέπει να εξετάζονται το συντομότερο δυνατό «[…] ο χρόνος μπορεί να δουλέψει υπέρ σας αλλά μπορεί και εναντίον σας» [Lia Mills, “In your face”, Penguin 2007]

Η εμφάνιση του κινδύνου του καρκίνου του στόματος αυξάνει με τους ακόλουθους παράγοντες κινδύνου:
-Χρήση οποιασδήποτε μορφής καπνού
-Υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ
-Άλλους παράγοντες που σχετίζονται με τον τρόπο ζωής (π.χ. HPV, υπερβολική έκθεση στον ήλιο)
-Μολύνσεις του στόματος
-Κακή στοματική υγεία και υγιεινή
-Ηλικία

Κατά συνέπεια, οι επισκέψεις στον οδοντίατρο σε τακτική βάση (1-2 φορές το χρόνο), η διακοπή του καπνίσματος, ο περιορισμός της κατανάλωσης αλκοόλ, ο υγιεινός τρόπος ζωής (συμπεριλαμβανομένου του εμβολιασμού για τον HPV) και η διατήρηση καλής στοματικής υγείας και υγιεινής είναι ζωτικής σημασίας στην πρόληψη κατά του καρκίνου του στόματος.

 

ΓΕΓΟΝΟΤΑ ΚΑΙ ΑΡΙΘΜΟΙ

-Σε ολόκληρο τον κόσμο, ο καρκίνος του στόματος είναι ο 8ος κατά σειρά συχνότερα εμφανιζόμενος καρκίνος, ο 10ος συνηθέστερος στην Ευρώπη με 75.000 νέα κρούσματα κάθε χρόνο στην ΕΕ ˙
-Ο καρκίνος του στόματος είναι πολύ επιθετικός, 50% των διαγνωσθέντων πασχόντων δεν επιβιώνουν στα 5 χρόνια˙
-Ο καρκίνος του στόματος μπορεί να επηρεάσει δραματικά την ποιότητα της ζωής των πασχόντων που επιβιώνουν. Η έγκαιρη διάγνωση μπορεί να προλάβει τις συνέπειες της παραμόρφωσης καθώς η νόσος, εάν διαγνωσθεί αργά, αποτελεί έναν από τους πλέον παραμορφωτικούς καρκίνους και επιφέροντες χρόνια αναπηρία στον πάσχοντα˙
-Η εμφάνιση του καρκίνου του στόματος είναι ακόμη συχνότερη στους άνδρες από ότι στις γυναίκες. Σημειώνεται αύξηση στην εμφάνιση της νόσου στους νέους ανθρώπους εξ αιτίας παραγόντων που σχετίζονται με τον τρόπο ζωής (κάπνισμα, αλκοόλ και HPV)˙
- H αύξηση του αριθμού των ανθρώπων με καρκίνο του στόματος στην Ευρώπη σημαίνει υψηλότερες δαπάνες για την υγειονομική περίθαλψη˙
-Ο καρκίνος του στόματος κατά κύριο λόγο πλήττει ανθρώπους από τις χαμηλότερες κοινωνικο-οικονομικές τάξεις. Αυτές οι κοινωνικά ευάλωτες και αποκλεισμένες πληθυσμιακές ομάδες αντιμετωπίζουν ένα μεγαλύτερο βάρος από τον καρκίνου του στόματος όπως και μεγαλύτερα εμπόδια στην πρόσβαση στην πρόληψη και τη φροντίδα."


 ¨Οπως λοιπόν καταλαβαίνετε, η επίσκεψη στον οδοντίατρο και ο ενδοστοματικός έλεγχος είναι πολύ σημαντικός όχι μονο για την υγεία των δοντιών και των ούλων, αλλά και για την προστασία από τον καρκίνο.

Σκοπός της παρούσας αναρτησης δεν είναι να φοβίσει αλλά να ενημερώσει και να προβληματίσει.

Ελπίζω να τα κατάφερα. Και μην ξεχνάτε..η γνωση είναι δύναμη!

ΥΓ

Μην ξεχνάτε να κάνετε like στην σελίδα του ιατρείου στο facebook και να κοινοποιείτε οποιαδήποτε ανάρτηση σας αρέσει!

(πατήστε εδώ για το σύνδεσμο)
 

Τι είναι αποκάλυψη πολφού γιατρέ;

 Θέμα της σημερινής μας ανάρτησης και συνέχεια από την ανάρτηση της προηγούμενης εβδομάδας αποτελεί το φαινόμενο κατά το οποίο φτάνουμε στο νεύρο του δοντιού κατά τη διάρκεια του σφραγίσματος,κάνουμε δηλαδή αυτό που επιστημονικά αποκαλείται "αποκάλυψη πολφου".

Τί είναι όμως η "αποκάλυψη πολφού";

Κατά τη διάρκεια της αφαίρεσης της τερηδόνας από μια μεγάλη κοιλότητα (μεγάλη "κουφάλα" κατά το κοινώς λεγόμενο!), μπορεί να φτάσουμε πολύ κοντά στον πολφό. Γι' αυτό όπως αναφέραμε στην προηγούμενη ανάρτηση για τα ουδέτερα στρώματα(πατήστε εδώ για την ανάρτηση) τοποθετουμε υδροξείδιο του ασβεστίου σε μορφή πάστας και κάποιο άλλο ουδέτερο στρώμα, είτε υαλοϊονομερή κονία ή κάποιο άλλο φωτοπολυμεριζόμενο ή αυτοπολυμεριζόμενο στρώμα.

Πολλές φορές όμως υπάρχει η πιθανότητα κατά την αφαίρεση της τερηδόνας να μπούμε στο άνω τμήμα του πολφικού θαλάμου.Για να καταλάβετε τι εννοώ,παραθέτω την παρακάτω φωτογραφία

 Βλέπουμε ένα δόντι με μια βαθειά κοιλότητα.Όταν καθαριστεί αυτή η βαθειά κοιλότητα τότε μαλλον θα μπούμε στο μυλικό θάλαμο,όπου είναι το νεύρο του δοντιού.Έτσι ο πολφός(το νεύρο δηλαδή) εκτίθεται στα μικόβια του στοματικού περιβάλλοντος.

Η περίπτωση αυτή είναι η αποκάλυψη του πολφού και αντιμετωπίζεται ανάλογα με την ηλικία και την αιμορραγία που θα προκληθεί.Μην πανικοβάλεστε βέβαια.Όταν λέω αιμορραγία δε λέω ότι θα πλημυρίσουμε στο αίμα.Απλά θα δει ο οδοντίατρος μικρή ποσότητα αίματος.Εσείς μπορεί και να μην καταλάβετε τίποτα εκείνη τη στιγμή.

Το ιδανικό σενάριο είναι να η αποκάλυψη του πολφού να μη συνοδεύεται από αιμορραγία.

 Γιατί στην περίπτωση αυτή μπορούμε να βάλουμε υδροξείδιο του ασβεστίου,ουδέτερο στρώμα και να κάνουμε κανονικά το σφράγισμά μας.

 Βέβαια οφείλουμε να ειδοποιήσουμε τον ασθενή ότι το σφράγισμα ήταν βαθύ,οπότε υπάρχει περίπτωση να πονέσει.Και υπάρχει περίπτωση να χρειαστεί ενδοδοντική θεραπεία(ή απονεύρωση),αν δει ότι πρήζεται. Καλύτερα να ειδοποιήσουμε από πριν τον ασθενή παρά κατόπιν εορτής.

Οι δυσκολίες ξεκινάνε όταν υπάρχει αιμορραγία στο σημείο της αποκάλυψης

Βλέπετε αυτό που κοκκινίζει στο βάθος της κοιλότητας του δοντιού; Είναι ο πολφός που αιμορραγεί!

Τώρα αρχίζουν τα δύσκολα και η ώρα των αποφάσεων.

Γνώμη μου είναι να ξεκινάμε πάντα από την ελάχιστη παρέμβαση. Δηλαδή στην περίπτωση αυτή με καθαρό βαμβάκι μπορούμε να βάλουμε καθαρό υδροξείδιο του ασβεστίου,να το αφήσουμε 3 λεπτά,να βάλουμε υδροξείδιο του ασβεστίου σε μορφή πάστας και ουδέτερο στρώμα και να το κλείσουμε προσωρινά. Ειδοποιούμε τον ασθενή για το τι έγινε και περιμένουμε 7-10 ημέρες.

Αν δεν έχει πρηστεί ή δε νιώθει πόνο,τότε κάνουμε τη μόνιμη αποκατάσταση δηλαδή το σφράγισμα.

Φυσικά ειδοποιούμε τον ασθενή ότι το δόντι αυτό είναι πιθανό στο μέλλον να χρειαστεί απονεύρωση.Αλλά για τώρα το σημαντικό είναι οτι σώσαμε το νεύρο τουλάχιστον για την ώρα,.

Αν όμως ξεκινήσει να πονάει ή/και να πρήζεται κάνουμε απονεύρωση.

Όσο πιο μικρή είναι η ηλικία,δηλαδή παιδική,εφηβική ή νεαρό ή νέο άτομο αυξάνονται οι πιθανόητες να χρειαστεί ενδοδοντική θεραπεία μια και ο πολφό είναι νεαρός ψηλά στο πολφικό θάλαμο.Όσο προχωρά η ηλικία και εκφυλίζεται ο πολφός,είναι λιγότερο πιθανό να κάνουμε αποκάλυψη.

Διευκρίνηση: Το δόντι πάντα είναι ζωντανό.Ο πολφός (νεύρο) νεκρώνεται,αν νεκρωθεί και τότε χρειάζεται ενδοδοντική θεραπεία.Γιατί πολλές φορές μπερδευόμαστε και λέμε εκ παραδρομής ότι το δόντι είναι νεκρό.Είναι λάθος ορολογία.

Αυτά είχα να σας πω για την αποκάλυψη πολφού.Ελπίζω να σας ενημέρωσα.

Και μην ξεχνάτε..να χαμογελάτε!

Τι είναι τα ουδέτερα στρώματα στο σφράγισμα γιατρέ;

Θέμα της σημερινής μας ανάρτησης αποτελούν τα ουδέτερα στρώματα,δηλαδή τα υλικά που τοποθετούμε στο δόντι πριν το σφράγισμα,όταν το σφράγισμα είναι βαθύ.

Παραθέτω την παλαιότερη ανάρτηση για τα σφραγίσματα (πατήστε εδώ για την ανάρτηση)

Έστω λοιπόν ότι έχουμε μια τερηδόνα στο στόμα μας,ένα χαλασμένο δηλαδή δόντι. Δεν πονάει παρα πολύ,μας θυμαται μόνο όταν φάμε κάτι γλυκό ή κρύο,οπότε το αφήνουμε!Και ξαφνικά ο πόνος γίνεται λιγότερο υποφερτός.Υποχρεωτικά λοιπόν πάμε στον οδοντίατρο.

 

Και ο οδοντίατρος ξεκινάει τις διαδικασίες για να κάνει το σφράγισμα.Αν είναι και μεγάλη η τερηδόνα,μπορεί και να βγάλει μια ακτινογραφία,για να έχει μια εκόνα για το μέγεθος της βλάβης και αν είναι κοντά στο νεύρο του δοντιού. Και λέω μια εικόνα,γιατί η ακτινογραφία είναι μια δισδιάστατη(σε δύο διαστάσεις δηλαδή) απεικόνιση ενός τρισδιάστατου αντικειμένου(εν προκειμένω του δοντιού σας). Από την ακτινογραφια μπορεί να δει αν έχει προχωρήσει η βλάβη και έχει θίξει το νεύρο του δοντιού,οπότε θα χρειαστεί απονεύρωση ή έχει περιθώριο να κάνει σφράγισμα.Περισσότερα για τις ακτινογραφίες στην αντίστοιχη ανάρτηση(πατήστε εδώ για την ανάρτηση)

Το ασφαλέστερο συμπέρασμα όμως θα βγει διεγχειρητικά.

Δηλαδή έχοντας αφαιρέσει όλη την τερηδόνα ο γιατρός θα μπορέσει να πάρει την απόφαση αν το δόντι χρειαζεται απονεύρωση ή μόνο σφράγισμα. 


Έστω λοιπόν ότι το σφραγισμα θα είναι βαθύ,δηλαδή το πάχος του δοντιού που μένει μέχρι να φτάσουμε στο νεύρο είναι πολύ λίγο. Βλέπουμε στην πρώτη εικόνα ένα υγιές δόντι και στη δεύτερη εικόνα ένα δόντι με μια βαθειά κοιλότητα.Όταν καθαριστεί αυτή η βαθειά κοιλότητα τότε η τελική μας αποκατάσταση (δηλαδή το σφράγισμα)θα είναι πολυ κοντά στο νεύρο του δοντιού,μια και θα μεσολαβεί λίγο πάχος δοντιού που θα παραμείνει.

 

 
Τότε τις περισσότερες φορες η πλειοψηφία των οδοντιάτρων βάζει ένα υλικό που λέγεται ουδέτερο στρώμα,κάτω από το εμφρακτικό υλικό για να είναι περισσότερο σίγουροι ότι η αποκατάσταση(το σφράγισμα δηλαδή),δε θα επηρεάσει το νεύρο του δοντιού.

Τα υλικά προστασίας του πολφού ή αλλιώς ουδέτερα στρώματα είναι ανάλογα με το υλικο που χρησιμοποιούμε για το σφράγισμα,δηλαδή σφραγίσματα από ρητίνη(άσπρα σφραγίσματα) ή σφραγίσματα από αμάλγαμα(μαύρα σφραγίσματα).

Για τα ασπρα σφραγίσματα είναι η υαλοϊονομερής κονία ή και άλλου τύπου φωτοπολυμεριζόμενα ουδέτερα στρώματα.Aν όμως το σφράγισμα είναι πολύ βαθύ, οπότε βλέπουμε τον πολφό να διαγράφεται από ένα λεπτού πάχους στρώμα οδοντίνης(δοντιού), τότε το ουδέτερο στρώμα που συνίσταται είναι το υδροξείδιο του ασβεστίου και από πάνω μια υαλοϊονομερής κονία ή κάποιο άλλο ουδέτερο στρώμα.

Πάμε να τα δούμε ένα-ένα.

Η υαλοϊονομερής κονία είναι σε μορφή σκόνης-υγρού αυτοπολυμεριζόμενη ή φωτοπολυμεριζόμενη.




Για την ανάμιξή της χρησιμοποιείται χαρτί για ανάμιξη,που περιέχεται στη συσκευασία(όπως φαίνεται και στη φωτογραφία) ή μια γυάλινη πλάκα.

Τοποθετείται στο βαθος της κοιλότητας με ένα εργαλείο και αφήνεται να σκληρύνει(αν είναι αυτοπολυμεριζόμενη) ή φωτοπολυμερίζεται(αν είναι φωτοπολυμεριζόμενη).

 

Στη συνέχεια κάνουμε τη διαδικασία του σφραγίσματος κατά τα γνωστά

Εναλλακτικά μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε άλλα ουδέτερα στρώματα,τα οποία έχουν βγει στην οδοντιατρική πραγματικότητα όπως κάποια που φαίνονται στις παρακάτω φωτογραφίες.

Ο τρόπος χρήσης είναι οπως ακριβώς η φωτοπολυμεριζόμενη  υαλοϊονομερής κονία.Δηλαδή τοποθετείται στη κοιλότητα με το εργαλείο και φωτοπολυμερίζεται οπότε σκληραίνει.

 

 

Όταν η κοιλότητα είναι πολύ βαθιά βάζουμε υδροξείδιο του ασβεστίου.Το υδροξείδιο του ασβεστίου βρίσκεται συνήθως σε μορφή πάστας-πάστας δηλαδή την παρακάτω

 

  To υδροξείδιο του ασβεστίου είναι αυτοπολυμεριζόμενο(σκληραίνει δηλαδή μόνο του) και αναγκάζει τον πολφό να φτιάξει πιο γρήγορα μια δομή για να ενισχύσει το πάχος του δοντιού στην περιοχή αυτή(δευτερογενής οδοντίνη).
Επειδή όμως είναι ευδιάλυτο,πρέπει να το προστατεύσουμε με ένα ουδέτερο στρώμα από τα παραπάνω.


ΑΝ το εμφρακτικό μας υλικό είναι το αμάλγαμα(μαύρο σφράγισμα) τότε γενικά χρησιμοποιούμε ΙRM,δηλαδή οξείδιο του ψευδαργύρου και ευγενόλη.Το IRM το είχαμε αναφέρει σε παλαιότερη ανάρτηση για προσωρινά σφραγίσματα.¨Οτι είχαμε αναφέρει εκεί ισχύει(πατήστε εδώ για την ανάρτηση περί IRM). Απλά βάζουμε το υλικό σε μικρότερο πάχος από ότι το βάζουμε για προσωρινό σφράγισμα. Εναλλακτικά μπορούμε να βάλουμε και υδροξείδιο του ασβεστίου και υαλοϊονομερή κονία,απλά την κονία θα την βαλουμε σε μεγαλύτερο πάχος,για να αντέξει τις φορτίσεις από το αμάλγαμα.
Σίγουρα όμως αν βάλουμε IRM δε βάζουμε ρητίνη(υαλοϊονομερή ή σαν σφράγισμα),γιατί δε θα πολυμεριστεί λόγω της ευγενόλης που περιέχεται στο σκέυασμα και δρα σαν αναστολέας πολυμερισμού,εμποδίζει δηλαδή το υλικό να πήξει.


Καινούριες βιβλιογραφικές ανασκοπήσεις βέβαια έχουν δείξει ότι η τοποθέτηση των ουδέτερων αυτών στρωμάτων δεν ωφελεί και πολύ στην προστασία του νεύρου του δοντιού. Δε σημαίνει ότι βλάπτει,απλά δεν κανουν όλα αυτά που υπόσχονται να κάνουν.

Η τελική επιλογή τοποθέτησης ή όχι ουδέτερου στρώματος έγκειται στις γνώσεις και τη φιλοσοφία του οδοντιάτρου.

Έχω επανειλημμένα τονίσει ότι η οδοντιατρική είναι σαν ένα μαθηματικό πρόβλημα,εχει δηλαδή πολλές λύσεις.

Αυτά είχα να σας πω για τα ουδέτερα στρώματα.Και μην ξεχνάτε..να χαμογελάτε!