Θέμα της σημερινής μας ανάρτησης αποτελούν τα ουδέτερα στρώματα,δηλαδή τα υλικά που τοποθετούμε στο δόντι πριν το σφράγισμα,όταν το σφράγισμα είναι βαθύ.
Παραθέτω την παλαιότερη ανάρτηση για τα σφραγίσματα (πατήστε εδώ για την ανάρτηση)
Έστω λοιπόν ότι έχουμε μια τερηδόνα στο στόμα μας,ένα χαλασμένο δηλαδή δόντι. Δεν πονάει παρα πολύ,μας θυμαται μόνο όταν φάμε κάτι γλυκό ή κρύο,οπότε το αφήνουμε!Και ξαφνικά ο πόνος γίνεται λιγότερο υποφερτός.Υποχρεωτικά λοιπόν πάμε στον οδοντίατρο.
Και ο οδοντίατρος ξεκινάει τις διαδικασίες για να κάνει το σφράγισμα.Αν είναι και μεγάλη η τερηδόνα,μπορεί και να βγάλει μια ακτινογραφία,για να έχει μια εκόνα για το μέγεθος της βλάβης και αν είναι κοντά στο νεύρο του δοντιού. Και λέω μια εικόνα,γιατί η ακτινογραφία είναι μια δισδιάστατη(σε δύο διαστάσεις δηλαδή) απεικόνιση ενός τρισδιάστατου αντικειμένου(εν προκειμένω του δοντιού σας). Από την ακτινογραφια μπορεί να δει αν έχει προχωρήσει η βλάβη και έχει θίξει το νεύρο του δοντιού,οπότε θα χρειαστεί απονεύρωση ή έχει περιθώριο να κάνει σφράγισμα.Περισσότερα για τις ακτινογραφίες στην αντίστοιχη ανάρτηση(πατήστε εδώ για την ανάρτηση)
Το ασφαλέστερο συμπέρασμα όμως θα βγει διεγχειρητικά.
Δηλαδή έχοντας αφαιρέσει όλη την τερηδόνα ο γιατρός θα μπορέσει να πάρει την απόφαση αν το δόντι χρειαζεται απονεύρωση ή μόνο σφράγισμα.
Έστω λοιπόν ότι το σφραγισμα θα είναι βαθύ,δηλαδή το πάχος του δοντιού που μένει μέχρι να φτάσουμε στο νεύρο είναι πολύ λίγο. Βλέπουμε στην πρώτη εικόνα ένα υγιές δόντι και στη δεύτερη εικόνα ένα δόντι με μια βαθειά κοιλότητα.Όταν καθαριστεί αυτή η βαθειά κοιλότητα τότε η τελική μας αποκατάσταση (δηλαδή το σφράγισμα)θα είναι πολυ κοντά στο νεύρο του δοντιού,μια και θα μεσολαβεί λίγο πάχος δοντιού που θα παραμείνει.
Τότε τις περισσότερες φορες η πλειοψηφία των οδοντιάτρων βάζει ένα υλικό που λέγεται ουδέτερο στρώμα,κάτω από το εμφρακτικό υλικό για να είναι περισσότερο σίγουροι ότι η αποκατάσταση(το σφράγισμα δηλαδή),δε θα επηρεάσει το νεύρο του δοντιού.
Τα υλικά προστασίας του πολφού ή αλλιώς ουδέτερα στρώματα είναι ανάλογα με το υλικο που χρησιμοποιούμε για το σφράγισμα,δηλαδή σφραγίσματα από ρητίνη(άσπρα σφραγίσματα) ή σφραγίσματα από αμάλγαμα(μαύρα σφραγίσματα).
Για τα ασπρα σφραγίσματα είναι η υαλοϊονομερής κονία ή και άλλου τύπου φωτοπολυμεριζόμενα ουδέτερα στρώματα.Aν όμως το σφράγισμα είναι πολύ βαθύ, οπότε βλέπουμε τον πολφό να διαγράφεται από ένα λεπτού πάχους στρώμα οδοντίνης(δοντιού), τότε το ουδέτερο στρώμα που συνίσταται είναι το υδροξείδιο του ασβεστίου και από πάνω μια υαλοϊονομερής κονία ή κάποιο άλλο ουδέτερο στρώμα.
Πάμε να τα δούμε ένα-ένα.
Η υαλοϊονομερής κονία είναι σε μορφή σκόνης-υγρού αυτοπολυμεριζόμενη ή φωτοπολυμεριζόμενη.
Για την ανάμιξή της χρησιμοποιείται χαρτί για ανάμιξη,που περιέχεται στη συσκευασία(όπως φαίνεται και στη φωτογραφία) ή μια γυάλινη πλάκα.
Τοποθετείται στο βαθος της κοιλότητας με ένα εργαλείο και αφήνεται να σκληρύνει(αν είναι αυτοπολυμεριζόμενη) ή φωτοπολυμερίζεται(αν είναι φωτοπολυμεριζόμενη).
Στη συνέχεια κάνουμε τη διαδικασία του σφραγίσματος κατά τα γνωστά
Εναλλακτικά μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε άλλα ουδέτερα στρώματα,τα οποία έχουν βγει στην οδοντιατρική πραγματικότητα όπως κάποια που φαίνονται στις παρακάτω φωτογραφίες.
Ο τρόπος χρήσης είναι οπως ακριβώς η φωτοπολυμεριζόμενη υαλοϊονομερής κονία.Δηλαδή τοποθετείται στη κοιλότητα με το εργαλείο και φωτοπολυμερίζεται οπότε σκληραίνει.
Όταν η κοιλότητα είναι πολύ βαθιά βάζουμε υδροξείδιο του ασβεστίου.Το υδροξείδιο του ασβεστίου βρίσκεται συνήθως σε μορφή πάστας-πάστας δηλαδή την παρακάτω
To υδροξείδιο του ασβεστίου είναι αυτοπολυμεριζόμενο(σκληραίνει δηλαδή μόνο του) και αναγκάζει τον πολφό να φτιάξει πιο γρήγορα μια δομή για να ενισχύσει το πάχος του δοντιού στην περιοχή αυτή(δευτερογενής οδοντίνη).
Επειδή όμως είναι ευδιάλυτο,πρέπει να το προστατεύσουμε με ένα ουδέτερο στρώμα από τα παραπάνω.
ΑΝ το εμφρακτικό μας υλικό είναι το αμάλγαμα(μαύρο σφράγισμα) τότε γενικά χρησιμοποιούμε ΙRM,δηλαδή οξείδιο του ψευδαργύρου και ευγενόλη.Το IRM το είχαμε αναφέρει σε παλαιότερη ανάρτηση για προσωρινά σφραγίσματα.¨Οτι είχαμε αναφέρει εκεί ισχύει(πατήστε εδώ για την ανάρτηση περί IRM). Απλά βάζουμε το υλικό σε μικρότερο πάχος από ότι το βάζουμε για προσωρινό σφράγισμα. Εναλλακτικά μπορούμε να βάλουμε και υδροξείδιο του ασβεστίου και υαλοϊονομερή κονία,απλά την κονία θα την βαλουμε σε μεγαλύτερο πάχος,για να αντέξει τις φορτίσεις από το αμάλγαμα.
Σίγουρα όμως αν βάλουμε IRM δε βάζουμε ρητίνη(υαλοϊονομερή ή σαν σφράγισμα),γιατί δε θα πολυμεριστεί λόγω της ευγενόλης που περιέχεται στο σκέυασμα και δρα σαν αναστολέας πολυμερισμού,εμποδίζει δηλαδή το υλικό να πήξει.
Καινούριες βιβλιογραφικές ανασκοπήσεις βέβαια έχουν δείξει ότι η τοποθέτηση των ουδέτερων αυτών στρωμάτων δεν ωφελεί και πολύ στην προστασία του νεύρου του δοντιού. Δε σημαίνει ότι βλάπτει,απλά δεν κανουν όλα αυτά που υπόσχονται να κάνουν.
Η τελική επιλογή τοποθέτησης ή όχι ουδέτερου στρώματος έγκειται στις γνώσεις και τη φιλοσοφία του οδοντιάτρου.
Έχω επανειλημμένα τονίσει ότι η οδοντιατρική είναι σαν ένα μαθηματικό πρόβλημα,εχει δηλαδή πολλές λύσεις.
Αυτά είχα να σας πω για τα ουδέτερα στρώματα.Και μην ξεχνάτε..να χαμογελάτε!
Παραθέτω την παλαιότερη ανάρτηση για τα σφραγίσματα (πατήστε εδώ για την ανάρτηση)
Έστω λοιπόν ότι έχουμε μια τερηδόνα στο στόμα μας,ένα χαλασμένο δηλαδή δόντι. Δεν πονάει παρα πολύ,μας θυμαται μόνο όταν φάμε κάτι γλυκό ή κρύο,οπότε το αφήνουμε!Και ξαφνικά ο πόνος γίνεται λιγότερο υποφερτός.Υποχρεωτικά λοιπόν πάμε στον οδοντίατρο.
Και ο οδοντίατρος ξεκινάει τις διαδικασίες για να κάνει το σφράγισμα.Αν είναι και μεγάλη η τερηδόνα,μπορεί και να βγάλει μια ακτινογραφία,για να έχει μια εκόνα για το μέγεθος της βλάβης και αν είναι κοντά στο νεύρο του δοντιού. Και λέω μια εικόνα,γιατί η ακτινογραφία είναι μια δισδιάστατη(σε δύο διαστάσεις δηλαδή) απεικόνιση ενός τρισδιάστατου αντικειμένου(εν προκειμένω του δοντιού σας). Από την ακτινογραφια μπορεί να δει αν έχει προχωρήσει η βλάβη και έχει θίξει το νεύρο του δοντιού,οπότε θα χρειαστεί απονεύρωση ή έχει περιθώριο να κάνει σφράγισμα.Περισσότερα για τις ακτινογραφίες στην αντίστοιχη ανάρτηση(πατήστε εδώ για την ανάρτηση)
Το ασφαλέστερο συμπέρασμα όμως θα βγει διεγχειρητικά.
Δηλαδή έχοντας αφαιρέσει όλη την τερηδόνα ο γιατρός θα μπορέσει να πάρει την απόφαση αν το δόντι χρειαζεται απονεύρωση ή μόνο σφράγισμα.
Έστω λοιπόν ότι το σφραγισμα θα είναι βαθύ,δηλαδή το πάχος του δοντιού που μένει μέχρι να φτάσουμε στο νεύρο είναι πολύ λίγο. Βλέπουμε στην πρώτη εικόνα ένα υγιές δόντι και στη δεύτερη εικόνα ένα δόντι με μια βαθειά κοιλότητα.Όταν καθαριστεί αυτή η βαθειά κοιλότητα τότε η τελική μας αποκατάσταση (δηλαδή το σφράγισμα)θα είναι πολυ κοντά στο νεύρο του δοντιού,μια και θα μεσολαβεί λίγο πάχος δοντιού που θα παραμείνει.
Τότε τις περισσότερες φορες η πλειοψηφία των οδοντιάτρων βάζει ένα υλικό που λέγεται ουδέτερο στρώμα,κάτω από το εμφρακτικό υλικό για να είναι περισσότερο σίγουροι ότι η αποκατάσταση(το σφράγισμα δηλαδή),δε θα επηρεάσει το νεύρο του δοντιού.
Τα υλικά προστασίας του πολφού ή αλλιώς ουδέτερα στρώματα είναι ανάλογα με το υλικο που χρησιμοποιούμε για το σφράγισμα,δηλαδή σφραγίσματα από ρητίνη(άσπρα σφραγίσματα) ή σφραγίσματα από αμάλγαμα(μαύρα σφραγίσματα).
Για τα ασπρα σφραγίσματα είναι η υαλοϊονομερής κονία ή και άλλου τύπου φωτοπολυμεριζόμενα ουδέτερα στρώματα.Aν όμως το σφράγισμα είναι πολύ βαθύ, οπότε βλέπουμε τον πολφό να διαγράφεται από ένα λεπτού πάχους στρώμα οδοντίνης(δοντιού), τότε το ουδέτερο στρώμα που συνίσταται είναι το υδροξείδιο του ασβεστίου και από πάνω μια υαλοϊονομερής κονία ή κάποιο άλλο ουδέτερο στρώμα.
Πάμε να τα δούμε ένα-ένα.
Η υαλοϊονομερής κονία είναι σε μορφή σκόνης-υγρού αυτοπολυμεριζόμενη ή φωτοπολυμεριζόμενη.
Για την ανάμιξή της χρησιμοποιείται χαρτί για ανάμιξη,που περιέχεται στη συσκευασία(όπως φαίνεται και στη φωτογραφία) ή μια γυάλινη πλάκα.
Τοποθετείται στο βαθος της κοιλότητας με ένα εργαλείο και αφήνεται να σκληρύνει(αν είναι αυτοπολυμεριζόμενη) ή φωτοπολυμερίζεται(αν είναι φωτοπολυμεριζόμενη).
Στη συνέχεια κάνουμε τη διαδικασία του σφραγίσματος κατά τα γνωστά
Εναλλακτικά μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε άλλα ουδέτερα στρώματα,τα οποία έχουν βγει στην οδοντιατρική πραγματικότητα όπως κάποια που φαίνονται στις παρακάτω φωτογραφίες.
Ο τρόπος χρήσης είναι οπως ακριβώς η φωτοπολυμεριζόμενη υαλοϊονομερής κονία.Δηλαδή τοποθετείται στη κοιλότητα με το εργαλείο και φωτοπολυμερίζεται οπότε σκληραίνει.
Όταν η κοιλότητα είναι πολύ βαθιά βάζουμε υδροξείδιο του ασβεστίου.Το υδροξείδιο του ασβεστίου βρίσκεται συνήθως σε μορφή πάστας-πάστας δηλαδή την παρακάτω
Επειδή όμως είναι ευδιάλυτο,πρέπει να το προστατεύσουμε με ένα ουδέτερο στρώμα από τα παραπάνω.
ΑΝ το εμφρακτικό μας υλικό είναι το αμάλγαμα(μαύρο σφράγισμα) τότε γενικά χρησιμοποιούμε ΙRM,δηλαδή οξείδιο του ψευδαργύρου και ευγενόλη.Το IRM το είχαμε αναφέρει σε παλαιότερη ανάρτηση για προσωρινά σφραγίσματα.¨Οτι είχαμε αναφέρει εκεί ισχύει(πατήστε εδώ για την ανάρτηση περί IRM). Απλά βάζουμε το υλικό σε μικρότερο πάχος από ότι το βάζουμε για προσωρινό σφράγισμα. Εναλλακτικά μπορούμε να βάλουμε και υδροξείδιο του ασβεστίου και υαλοϊονομερή κονία,απλά την κονία θα την βαλουμε σε μεγαλύτερο πάχος,για να αντέξει τις φορτίσεις από το αμάλγαμα.
Σίγουρα όμως αν βάλουμε IRM δε βάζουμε ρητίνη(υαλοϊονομερή ή σαν σφράγισμα),γιατί δε θα πολυμεριστεί λόγω της ευγενόλης που περιέχεται στο σκέυασμα και δρα σαν αναστολέας πολυμερισμού,εμποδίζει δηλαδή το υλικό να πήξει.
Καινούριες βιβλιογραφικές ανασκοπήσεις βέβαια έχουν δείξει ότι η τοποθέτηση των ουδέτερων αυτών στρωμάτων δεν ωφελεί και πολύ στην προστασία του νεύρου του δοντιού. Δε σημαίνει ότι βλάπτει,απλά δεν κανουν όλα αυτά που υπόσχονται να κάνουν.
Η τελική επιλογή τοποθέτησης ή όχι ουδέτερου στρώματος έγκειται στις γνώσεις και τη φιλοσοφία του οδοντιάτρου.
Έχω επανειλημμένα τονίσει ότι η οδοντιατρική είναι σαν ένα μαθηματικό πρόβλημα,εχει δηλαδή πολλές λύσεις.
Αυτά είχα να σας πω για τα ουδέτερα στρώματα.Και μην ξεχνάτε..να χαμογελάτε!
